Şapka Meselesi

ŞAPKA MESELESİ

1996 Yılının sanırım Kasım ayı idi, İzmir / Aliağa'dayız. Egenin soğuk ve esintili bir gününde iş yaptığımız şantiyeden gelip bir iş için doğruca Vergi Dairesi'ne gittim. Bir gün öncesinden beni çağıran Müdür Yardımcısı ile görüşmem gerekiyordu. Kendisinin Müdür'ün odasında bulunduğunu öğrendim. Kapıdaki görevliye içeri girmemde bir sakınca olup olmadığını danıştıktan sonra kapıyı çalarak içeriden buyur daveti alıp içeri girdim. Müdür Bey makamında, benim görüşeceğim yardımcısı ve başka birkaç memur da karşısında oturuyordu. 

"Özür dilerim, toplantınızı bölmek istemezdim. Müdür Yardımcısı Nevzat Bey beni çağırmışlardı, müsaadenizle kendisine buraya geldiğimi bildirmek isterim..." derken Müdür Bey mağrur ve buyurgan bir ses tonu ile adeta sözümü keserek "Bu kılıkla devlet dairesine gelinir mi?" deyince birden irkildim. Askeri eğitimden geçmiş ve bazı konularda duyarlılık karakterime işlemiş olduğundan ilk anda hemen suçluluk duygusuyla halimi düşündüm. Evet saçlarım biraz uzundu ve rüzgarda dağılıyordu, hava da soğuk olduğundan şapkayla hem soğuktan korunuyor hem de saçlarımın dağınık olmasına izin vermiyordum. Ayrıca 2-3 gündür de sakal traşı olmamıştım. Üzerimdeki kabanı ise içerisi sıcak olmasına rağmen daireye girdikten sonra çıkarmamış ve hatta önünü ise sanırım yine alışkanlık olsa gerek Müdür'ün odasına girerken sıkı sıkıya kapatmıştım. Kısa bir tereddütten sonra gayet mahcup ve saf bir şekilde "Ne varmış kılığımda?" deyiverdim. Fakat beyefendinin öfkesi daha da artmıştı sanki, hiç ikiletmeden elinin tersiyle de bir işaret yaparak "devlet dairesine şapkayla girilmez, çık dışarı!" dedi. O anda bütün askerlik yaşantım boyunca gördüğüm otoriter devlet ve onun despot memurunun zalim yönü bir kez daha karşımda canlandı. Hayır, bu kez ben gerçekten susmayacaktım. Hem mağdur olmuş, hem hakarete maruz kalmıştım ve üstelik de karşı taraf hakkında çok önemli bir koz aklıma gelivermişti. "Sayın Müdürüm, ben emekli bir subayım, nereye nasıl girileceği konusunda yeterli malumatım var. Buraya şapkayla girilmez diye bir kanun veya yönetmelik olmadığını da biliyorum." dedim. Bunun üzerine o şedid ve kibirli Müdür Bey birden değişiverdi ve hitap tarzı bile tersine dönerek özür diler bir üslupla; "Beyefendi, siz tabii ki bunları bilirsiniz, ben şahsım için bir talepte bulunmadım, bu makama saygıdır." dedi. Ben ise kaldığım yerden devam ederek; "Bakın benim sade bir vatandaş olarak buraya nasıl girmem gerektiğini belirleyen kanuni bir düzenleme yok. Ancak siz bir devlet memurusunuz ve Türkiye Cumhuriyeti Anayasası ile korunarak değiştirilmesi teklif dahi edilemeyen Şapka İktisası Hakkında Kanun gereğince sizin şapka takmanız zorunludur. Şimdi ben sorarım size: nerede sizin şapkanız?" dememle birlikte bakışları bir tuhaf oldu. Ben söze ara vermeden; "Saygı konusuna gelince, sizin istediğiniz buysa buyurun size saygı!" diyerek başımdaki şapkayı başımdan çekip aldım ve dağılan saçlarıma aldırmadan şapkayı cebime sertçe yerleştirdim. Ardından, şaşkın şaşkın bakan diğer memurların olduğu tarafa dönerek görüşeceğim Müdür Yardımcısı'na hitaben "Nevzat Bey, sizinle buradaki  toplantınız bittikten sonra görüşürüz." dedim ve arkamı dönüp oradan çıktım.

Serencam 1

Serencam 1

Geceye açtım gözümü;

Kopkoyu bir karanlık.

Sayamadım karanlıkları

ve yandaşlarını.

Yürüdüm,

yürüdüm hep karanlık.

Yol sandım;

karanlık dehlizleri

Beraber yürüdüklerim

karanlıkta kaldı.

Göremedim yüzlerini

Gün doğmaya yakın

müşfik bir ses

"Korkma!" dedi,

"Korkma, aç gözlerini"

Oysa açıktı gözlerim.

Korktum.

daha sıkı yumdum

Sonra

bir fener belirdi ufukta 

cılız

O da söndü korkudan.

Her yanım ıssız..

Birden irkildim.

Karanlıktaki buyurgan ses:

"Kimsin ve necisin?"

 Anladım.

Karanlığın oğlu bu,

yeni köleler arıyor,

pazarda satmaya.

Hayır,

hayır yok öyle

Efendilerin kölesi olmak..

"Hayır!" dedim,

Zil çaldı

karanlıkta.

Gözüm açıldı.

Karanlıktan sonra,

ilk kez baktım yüzlerine;

maskeli balo

Hepsinin yüzü aynı

Neler oluyor?

Benim burada ne işim var?

Kim yazdı bu senaryoyu?

Sahnedeki tüm oyuncular,

bilmiyorlar ki oyundalar.

Rabbim!

Bu oyun bitmeli,

nerede ve nasıl?

Ne zaman?

Zaman durmuyor.

Akıl sahiplerinin

hesapları bitmiyor,

aklımı zorluyor

Kelimeler yetmiyor

ve

Sancı bitmiyor..

Peyami Bayram

18 Temmuz 2013

İstanbul

Nasihat 2

Kafası karışıklara..

Hayat yolunda hep beraber yürüyüp giderken bazıları bu yol ve yolculukla ilgili anlam ve/veya yorum keşmekeşine düşer. Kendine bu hayatta adamakıllı bir yol seçemeyen veya yolculuğu kavrayamayan bütün kafası karışıklar önce yolcuları kusurlu bulur sonra da yolun eleştirisine girerler. Halbuki insan her eleştiriye önce kendinden başlamalıdır. 
Ben neyim?
Kimim ben?
Yaptıklarım düşündüklerim midir?
Çelişkilerim nedir?
Elbette herkesin bir tekâmül süreci vardır. Hiç kimse doğuştan mükemmel olmaz. Bu çırpınışlar da zaten insanın hep bu mükemmellik arayışının neticesidir.
Yalnız burada ayırt edilmesi gereken şudur ki; eleştirenin ne maksatla eleştiri yaptığını iyi anlamak gerekir. Bazılarının ne mükemmel olma derdi vardır ne de mükemmellik arayışı. Bu gibilerin yaptığı eleştirilerin maksadı kendi yanlışlarına yandaş bulma ve meşrulaştırma çabasından öte bir şey değildir oysa. Bu hastalıklı durumu bir kenara bırakalım.
Her kafası karışık için çözüm farklı olsa da genel olarak onlara tavsiyem;
1. Öncelikle baktığınız yeri değiştirerek olgu ve olaylara bir kaç farklı açıdan bakmalısınız.
2. Sürekli aynı ve benzer görüşleri dinlemeyi bırakıp tam zıt kutuplardaki fikirleri de irdeleyin.
3. Kendi görüşünüzü de karşıt görüşleri de sloganik söylemlerle değil temel prensipler ve ilkelerle inceleyin.
4. Mutlaka empati yapın. Eleştiride bulunduğunuz kişiler veya inanç/fikir mensuplarının neyi nasıl algıladığı ve hissettiğini anlamaya çalışın.

Son söz;
Kendiniz için istediğinizi başkaları için de istemedikçe asla gerçek anlamda saygın bir insan olamazsınız.

Peyami Bayram
16/07/2013

01/05/2013


Kapitalist mantık emeğin hakkını kendi oluşturdukları emek pazarına göre öder. Emeğin gerçek değerini ödeyebilen adil sistem ancak bidayette ve ahirette eşitlenme bilinci taşıyan ilahi kaynaklı vicdandır. Eşitlik ve adalet ölçüsünde yapılan bölüşüm/paylaşım sermayenin karşısında emeğe hakettiği değeri verebilir ancak.
Sermayenin zulüm ve sömürü vasıtası olmadığı, emeğin kutsallığının bilinir hakkının ödenir olduğu barış ve kardeşlik dolu bir dünya elbette mümkün.

01/05/2013


Mutluluk bazen lokal, bazen süreli, bazen periyodik, bazen kısmi, bazen sübjektif ve bazen de konjonktüreldir. Aslında insan hiçbir zaman dünü, bugünü ve yarını ile hem şahsi hem de ailevi/toplumsal sınırsız ve sonsuz mutluluğu bu dünyada yakalayamaz. Bir resim düşünelim kompozisyon olarak her şey yerli yerindedir fakat bazı detaylar resimde boş bırakılmış olsun. Mesela resimde bir çaydanlık var ve kulpu yok, masa etrafında sandalyelerde oturan insanlar var fakat ressam oturan bir insanın altına sandalye çizmemiş. Zihin bu eksikleri tamamlayacaktır ve resmi tam görmeye çalışacaktır. İşte bütün mesele budur. Siz resmin tamamını görmeye odaklanır ve mutluluk katsayınızın yüksek olduğu anları resmin içindeki uygun yerlere yerleştirirseniz zihin kalan boşlukları dolduracaktır. Yoksa sürekli mutsuzluk diye bir hal muhaldir.

03/05/2013

Yine akşam oldu;
bir ömür daha tükendi.
Ölüm/uyku yaklaştı.
Başını koyunca yastığa;
hesap başlar,
Mizan kurulur.
Kim bilir belki
sabah olur?



*****


Bazıları içindekini dışarı boca etse;
hiç de göründüğü gibi olmadığını anlarsın.
Sen yine de insanın söylediğinden çok yaptıklarına bak.


*****


Ümitle başla,
sevgiyle yürü,
paylaşarak çoğalt,
unutarak azalt,
bağırmadan konuş,
konuşmadan yap,
yaparken hisset,
yapınca unut,
ve
gülümse.


*****


Her sabah ölümden sonra dirilir gibi, her gün yeni bir hayat gibi. Nedir bu kavga, nefret, haset, zulüm, ikiyüzlülük?Akşama ölmeyecek misin?

Nasihat 1

Nasihat 1

Evladım, dikkat et! Aklını kimseye kaptırma, özgürlüğünü ancak aklını korumakla kazanırsın. Sana sağdan ve soldan yanaşanlara karşı uyanık ol!
Dünyada senden menfaat temin etmeyen biri varsa onu ara ve bul. 
Aklını ve kritik düşünme kabiliyetini geliştir ki aradığını bulmakta yanılmayasın.
Doğada süslü ne varsa tehlike onunla beraberdir. Süslü laflara, süslü insanlara ve süslü vaadlere sakın aldanma! Unutma ki cennete de süslü yollardan varılmaz!

Kim sana dikensiz gül bahçesinden bahsederse ondan sakın.
Aynı şekilde gül kokusu diye sana süslü ambalajlarda bir takım şeyler sunan satıcılara da dikkat et!Onun sattığı ya gül kokusu değildir ya da orada senin için çok tuzaklar vardır. Masum gözüken şeytanlar işte böyle tuzak kurar senin aklına.

Unutma ki aklını yitirir veya başkasına kaptırırsan artık gideceğin yönü sen seçemezsin. Vardığın yerden de kurtulman gittikçe güçleşir.

Bir de aklının kalbinle irtibatını hiç koparma. Akıl kalbinin pusulası olursa istikameti şaşırmazsın. Akleden kalbin varacağı yer esenliktir.

Her an seçme hakkını kullanmaktasın. Unutma ki seçtiklerinin yanında seçmediklerin de var olmaya devam edecektir. Tercih etmediklerinle veya benzerleri ile tekrar karşılaşman muhtemeldir. Hatta onlar karşına çok daha albenili gelebilirler. Eğer akıl pusulan manyetik bir alanın etkisinde değil ve kalbin de safiyetini yitirmemişse o süsler senin için tanıdık gelir. Tercihinde yine ve asla yanılmazsın. İşte bu hayat yolu hep böyle sürüp gider..

Aklını ve kalbini bütün kirlerden ve tehlikelerden korumanın yolu hurafe, menkıbe, uydurma ve safsatadan arınıp tıpkı onu bize ulaştıran alemlere rahmet Hz. Muhammed(sav) gibi Kur'an'ı anlayarak okumak, yani hayata dokunmaktır.

Aman dikkat! Sakın sen de okuduğunu yaşantısına aktarmayan kitap yüklü eşeklerden olma!..

21/04/2013