Nasihat 10

Boşuna dönüp dönüp arkana bakma.

Arkada bıraktıkların geçmişte kaldı.

Geçmiş; ha dün ha beş veya on yıl evvel ne fark eder..

Ne sen geriye gidebilirsin ne de o günler şimdiye gelir.

Hayal kurmak elbette güzeldir.

Lakin hayal geçmiş zamanların hatıralarına değil gelecek tasavvuru için kurulur ve bugünden yaşanır.

Bugünden emek vermediğin şeylerin hayalini istikbalde yaşama beklentisi beyhudedir.

Geçmiş geçti gitti.

İçinde yaşadığın bugün geçmişin pırıltılı günlerinin veya pişmanlıklarının üzerine hayal kurman için değil geleceğine plan yapman içindir.

Gelecek henüz gelmedi ve en yakın gelecekte dahi senin olup olmayacağının bir garantisi yok.

Dünkü olumlu veya olumsuz anılarını iyi değerlendirebilirsen onlar senin kıymetli sermayendir. 

Bu sermaye cebindeyken gelecekteki hayaline ulaşmak için iki şeye ihtiyacın var;

Önce istikametini doğrult, sonra sana o istikamette yoldaşlık edecek dostlarını seç.

Şimdi planını yap. 

Bu planını seçtiğin dostlarınla, bütün detayları ile şeffaf bir şekilde paylaş.

Her adımın için dostlarınla istişare et.

Az konuş, çok dinle, çok düşün.

Dostlarından onay almadığın en ufak bir adımı dahi atma.

Evet, haklısın, önemli bir soruya cevap bulmalı ilk önce; 

Kimdir dost?

Sana ham hayal satmayan,

senden menfaat ummayan,

iyi gününde yanında olduğu gibi sıkıntılı zamanlarında da senden uzak durmayan,

seni eleştirmekten çekinmeyen ve sana dalkavukluk etmeyen kişi senin gerçek dostundur.

Unutma ki zor zamanda seni sırtında taşıyanlar aslında sana iyilik yapmış olmazlar. Çünkü insan yükü ağırdır ve insan insanı yorar. Seni sırtında taşıyan, bil ki bir vakit sonra yorulur ve bırakır seni. Hakiki dost ise sen yorulduğunda veya sendelediğinde seni tutup kaldıran, yürüdüğün yolda elinden tutan, yol hakkında sana doğru bilgi veren, varmak istediğin menzil hakkında yolda seninle sohbet edendir. 

İşte böyle bir dost bulduysan onun ellerinden sıkıca tut ve sakın bırakma. Bırak eleştirileri seni yaralasın, hepsi birer çıban gibi baş vermiş kabahatlerini belki dostunun keskin sözleri keser de içindeki cerahati boşaltır. Böylece rahatlarsın ve sağlıklı bir şekilde dostunla yeni hedefine birlikte yürürsünüz.

Ne demiş eskiler; Evvel refik, sümme-t tarik. Yani önce dost, sonra yol ve yolculuk.

Selametle dostum, yolun açık olsun..

Peyami Bayram

28 Eylül 2021

Arnavutköy, İstanbul

Nasihat 9

"Eşek ölür semeri kalır, insan ölür esri kalır" demiş atalarımız.

Bence evlat sahibi olan her insanın yapabileceği en iyi eser geride bıraktığı hayırlı bir nesildir. Bu sebeple iyi ebeveyn olmak çok çok önemli. 

İnsan özellikle yetişme çağlarında yaşadığı olumlu ve olumsuz hatıraları unutmuyor ve unutamıyor. Ayrıca varsa yaşadığı psikolojik travmaları hayatı boyunca içinden bir türlü atamıyor ve bu travmanın büyüklüğü oranında sorunlarla boğuşuyor. Sorunlar bazen ufak arızalar şeklinde karşımıza çıkıyor, bazen de psikolojik/psikiyatrik vakalar şeklinde zuhur etmesinin yanında toplumsal yaşamda çok farklı türden arızalara, çatışmalara, hatta felaketlere sebep olabiliyor. İnsanın yetişme çağlarında yaşadıkları o derece önemli ki ebeveyn şefkati, sevgisi, ilgisi, eğitimi ve olumlu yönlendirmesi ile bir çocuktan bir mucit, bir dahi, bir ozan, bir zenaat erbabı, bir lider çıkabileceği gibi bunların tam zıddı ilgisizlik, sevgisizlik, şefkat noksanlığı ve eğitimsizlik ile o masum çocuğun bir haydut, bir terörist, bir seri katil veya sapığa dönüşmesi de büyük ihtimal değil öncelikle ebeveynlerin eseridir. 

Çocukları dünyaya getirme sebebi olabilirsiniz. Bu yemek, içmek gibi doğal ve fizyolojik olarak çok temel ve basit bir döngünün sonucudur. Tüm canlılar bu üremeyi yapar. İnsan ise tekamül ederse insan olur, insanlaşır. Irkı, dili, vatanı, inancı ve ideolojik görüşü ne olursa olsun dünyaya gelmesine vesile olduğu yavrusuna şunları verebilen ebeveyn insanlık ailesine faydalı bir birey kazandırmış olur:

- Tanrı'ya şirk koşmadan inanmak. O'ndan başkasına kulluk etmemek ve O'ndan başkasından yardım, tavassut beklememek.

- İnsanları hiç bir ön koşul olmadan sevmek. Her insanın kendisi gibi bir canı, hisleri ve değerleri olduğunu düşünmek.

- Eleştirmeden sevmek, bakmadan görmek, gönülden hissetmek.

- Aile ve akrabalık ilişkilerini güçlü tutmak.

- Dostluklara önem vermek, dost kalmak, dostlukla yaşamak.

- Başta ailesi olmak üzere yakınlarına sevdiğini sözlü olarak, hediyeleşerek, gülümseyerek, yardımlaşarak, paylaşarak ifade etmek.

- Yüzünü tebessümle donatmak.

- Selamı her zaman, herkese vermek, hal-hatır sormak.

- Özü ile sözü bir olmak.

- Helal lokma yemek.

- Komşularla iyi geçinmek, yardımlaşmak.

- Kendine yapılmasını istemediğini başkasına yapmamak.

- Cömertliğin varlıktan değil gönülden olduğunu her durumda ve ortamda göstermek. 

- Yoksulluk yaşarken bile çocuğuna yoksunluk hissettirmemek. 

- Yakınlarının mutluluğundan keyif almak, kederlerini paylaşmak. 

- Emanete ihanet etmemek.

- Vatanını sevmek.

- Kamu malını korumak.

- Doğayı sevmek, çevreyi korumak, doğal hayatı yaşatmak.

- Geçmişini bilmek, atalarını tanımak.

- Gıybet etmemek.

- Çalışkan olmak.

- Her nefes alışı bir umut bilerek umudunu hiç bir zaman yitirmemek. 

- Kanaatkar olmak, mevcuda şükretmek.

- Her gün bir iyilik yapmak.

- Ahde, dostluğa ve iyiliğe vefalı olmak.

Tüm bunların kaynağı ise inanç, sevgi, şefkat ve sabırdır.

Peyami Bayram

31 Ekim 2020

İstanbul

Nasihat 8

Nasihat 8

Derdi olmayanın
derman araması da olmaz.
Dertsiz kimseden yoldaş olmaz.

Bil ki;
Dermansız dert olmaz.
Dertsiz kimse mert olmaz.
Derdi olanın;
gözü de sözü de tok olur,
ama sert olmaz.

Yıkılmaz bir kaledir
Dertli olanın kalbi,
Muhasara edilir
belki muvakkat
Zaptedilemez o kale
Çünkü onda iman kat kat.

Dertsizden uzak dur,
Bir de ümitsizden.
Kimseye hayır gelmez gayretsizden.

Daima bir derdin olsun evladım,
Derman ararsan Mevla verir,
Sen yola düş,
Gayretin sana ümit verir,
İlim ışık olsun yoluna,
Bakma sağına, soluna,
Kazancın gündelik olmaz bu yolda,
Yarın uzak değil,
Bir gecenin ardında.

Peyami Bayram
28.09.2019
İstanbul

Nasihat 7

Nasihat 7

Türkiye Cumhuriyeti devleti İstiklâl Harbi sonrasındaki yakın tarihinde,
ABD ve NATO dayatmalarına karşı;
1974 Kıbrıs barış harekâtı,
15 Temmuz hain darbe teşebbüsü
ve nihayet
S400 alımı konusunda dik duruşuyla bağımsızlığını perçinlemektedir.

Bu duruşun yanında olmak ne bir partinin taraftarı olmaktır ne de başka bir siyasî tarafın karşısında olmaktır.

Türkiye Cumhuriyeti sevgisi ve bağımsızlığına gönül vermek bütün bağlılık, bağımlılık, taraftarlık, grupçuluk, hizipçilik, particilik, cemaatçilik taassuplarının üzerinde olmadığı sürece bize bu dünyayı cehennem edecek zebaniler nöbet bekliyor.

Bunu asla unutma evlâdım!

Peyami Bayram

22/07/2019

İstanbul

Nasihat 6

Nasihat 6

Gençlerin yetiştirilmesi bağlamında aslında okulların çoğu bir işe yaramaz, hatta en iyisi bile..

Şayet bir insanın amacı, hedefi, ülküsü, ideali ve istikbale dair bir planı yoksa verilen eğitimi nerede öğüteceğini, nasıl sindireceğini ve hangi yolda sarfedeceğini bilemediğinden öğrenim hayatı diploma edinme sürecinden öteye gidemiyor.

Çocuklarımıza bir istikamet çizemez, onlara koşacakları bir hedef gösteremez, içinde bulundukları zamana ve mekana ilişkin farkındalık düzeylerini artırmalarına yardımcı olamaz isek yarınlarımız için hiç bir şey yapmış olamayız.

Kim ne derse desin aileden daha iyi bir okul, ebeveynden daha iyi bir öğretmen olamaz. Bu sebeple evlilik ve çocuk dünyaya getirme konusunda gençlerimize çok iyi rehberlik edilmeli, duygu ve bilgi düzeyleri yükseltilmeli, maddi yönden sosyal ve kamu desteği sağlanmalıdır.

Eğitim sistemi çocukların istidadı ve toplumun ihtiyacına göre meslek odaklı planlanmalı, buna bağlı olarak çocuklara üretime katkıda bulunmanın hazzı hissetirilerek mesleki motivasyon ilk andan itibaren sağlanmalıdır.

Hayatın içinde canlandırılmayan bir fikir, bir ideoloji veya bir din insanlığa bir katkı sağlamaz, tarihin akışına müdahil olamaz ve böylece müntesiplerinin iddiaları da boşlukta kalır.

Halis niyet,
Samimi gayret,
Azami cesaret,
Doğru istikamet,
İçtimai muavenet,
Himmet-i devlet,
İnşallah sonu selamet...

Peyami BAYRAM
24/10/2018
Hong Kong - İstanbul

Nasihat 5

Yılın ilk iş gününde akla düşenler..

Nasihat 5

1. Her başlayan biter. Acılar, sevinçler, günler, yıllar ve tabii ki hayat da.. Fırsat varken hayatı ıskalama.

2. Her gün güneş yeniden doğar. Allah’ın verdiği nimetler sınırsızdır. Yaratılmış her canlının nasibi de onunla birlikte var edilmiştir yeryüzünde.
Umutların da sınırı yok.
Umudunu asla yitirme.

3. Yarın için hiç kimsenin yaşama güvencesi yok. Bugün yaptıkların ve tasarladıkların yarına mutlaka kalır. Ya seninle ya sensiz.
Bencil olma ve sadece bugün için düşünme..

4. Unutma, hayat bir akarsu gibidir. Kıymetsiz şeyler suyun üstünde sürüklenir gider, çer çöp gibi. Kıymetli olanlar suya yön verir, kaya gibi...

Her doğan gün ile beraber yeniden “Bismillah” de ve çık yola.

Yolun açık,
gönlün şen,
umudun gülşen olsun.

Peyami Bayram
02/01/2018
İstanbul

Nasihat 3

Nasihat 3

Hangi işin çıraklığını yaparsan o işin ustası olursun.

Aman sakın ola çıraklığını yapmadığın bir işte usta olmaya çalışma rezil olursun.

Önce kabiliyet ve istidadına göre bir iş seç, ustanı da bu işin erbabından seçmelisin.

Usta olsan da ustana saygı ve hürmette kusur etme. Hele vefasızlık hiç etme.

Çırak yetiştirmezsen ustalığın gelişmez, hatta körelir. Bol bol çırak yetiştir.

Eserini ve emeğini değerinden ucuza satma, süslü ve abartılı gösterip kimseyi de aldatma.

- Bilmediğini öğren,
- Anlamadığını sor,
- İşin ve sanatınla ilgili yenilikleri takip et,
- Kendini geliştirmek için okumaya ve araştırmaya mutlaka zaman ayır,
- Güne erken başlamayı prensip edin, gün ağardıktan sonra yatmak tembelliktendir.
- Hatanı kabul et ki hatalar tekrar etmesin,
- İşinle ve eserinle övünme; senden iyisi de vardır veya olacaktır,
- Bilginin cimriliğini yapma, unutma ki cömertlik gerçek zenginliktir.
- Kazancında ailenin, fakirlerin ve yaşadığın beldenin hakkı var, hiçbirini ihmal etmeden vermelisin.
- Çalıştırdığın işçi ve çırakların maişeti senin hayat konforundan daha az olmasın.
- Ahlâksız ne işin ne de kazancın bereketi olmaz, bunu da asla unutma!

Hayırlı işler, bereketli kazançlar, niyetin halis, istikametin düzgün, varacağın yer esenlik olsun.

Allah yâr ve yardımcın olsun.

Peyami Bayram

14/11/2017

Adem

İnsan 
çoğunlukla;
görmek istediği gibi bakar,
anlamak istediği gibi işitir,
işitmek istediği gibi duyar,
yapmak istediği gibi de anlar.

Çünkü; bir fikr-i sabiti vardır çoklarının. 

Ancak hikmeti arayan kişi çaba gösterir hakikati anlamak için.

Kişinin derdi hakikati anlamak ise;
hikmetin peşinden koşmalı,
filtresiz bakmalı,
dikkatle dinlemelidir
olayları ve olguları.
Nefis, arzu ve heveslerine göre değil, bilgi, akıl, mantık ve kalp süzgecinden geçirerek değerlendirmelidir her şeyi.

Adem'in "adam" olması budur zannımca.
Kısacası zordur "insan" olmak.

Peyami Bayram

21 Kasım 2014

İstanbul

Nasihat 2

Kafası karışıklara..

Hayat yolunda hep beraber yürüyüp giderken bazıları bu yol ve yolculukla ilgili anlam ve/veya yorum keşmekeşine düşer. Kendine bu hayatta adamakıllı bir yol seçemeyen veya yolculuğu kavrayamayan bütün kafası karışıklar önce yolcuları kusurlu bulur sonra da yolun eleştirisine girerler. Halbuki insan her eleştiriye önce kendinden başlamalıdır. 
Ben neyim?
Kimim ben?
Yaptıklarım düşündüklerim midir?
Çelişkilerim nedir?
Elbette herkesin bir tekâmül süreci vardır. Hiç kimse doğuştan mükemmel olmaz. Bu çırpınışlar da zaten insanın hep bu mükemmellik arayışının neticesidir.
Yalnız burada ayırt edilmesi gereken şudur ki; eleştirenin ne maksatla eleştiri yaptığını iyi anlamak gerekir. Bazılarının ne mükemmel olma derdi vardır ne de mükemmellik arayışı. Bu gibilerin yaptığı eleştirilerin maksadı kendi yanlışlarına yandaş bulma ve meşrulaştırma çabasından öte bir şey değildir oysa. Bu hastalıklı durumu bir kenara bırakalım.
Her kafası karışık için çözüm farklı olsa da genel olarak onlara tavsiyem;
1. Öncelikle baktığınız yeri değiştirerek olgu ve olaylara bir kaç farklı açıdan bakmalısınız.
2. Sürekli aynı ve benzer görüşleri dinlemeyi bırakıp tam zıt kutuplardaki fikirleri de irdeleyin.
3. Kendi görüşünüzü de karşıt görüşleri de sloganik söylemlerle değil temel prensipler ve ilkelerle inceleyin.
4. Mutlaka empati yapın. Eleştiride bulunduğunuz kişiler veya inanç/fikir mensuplarının neyi nasıl algıladığı ve hissettiğini anlamaya çalışın.

Son söz;
Kendiniz için istediğinizi başkaları için de istemedikçe asla gerçek anlamda saygın bir insan olamazsınız.

Peyami Bayram
16/07/2013

Nasihat 1

Nasihat 1

Evladım, dikkat et! Aklını kimseye kaptırma, özgürlüğünü ancak aklını korumakla kazanırsın. Sana sağdan ve soldan yanaşanlara karşı uyanık ol!
Dünyada senden menfaat temin etmeyen biri varsa onu ara ve bul. 
Aklını ve kritik düşünme kabiliyetini geliştir ki aradığını bulmakta yanılmayasın.
Doğada süslü ne varsa tehlike onunla beraberdir. Süslü laflara, süslü insanlara ve süslü vaadlere sakın aldanma! Unutma ki cennete de süslü yollardan varılmaz!

Kim sana dikensiz gül bahçesinden bahsederse ondan sakın.
Aynı şekilde gül kokusu diye sana süslü ambalajlarda bir takım şeyler sunan satıcılara da dikkat et!Onun sattığı ya gül kokusu değildir ya da orada senin için çok tuzaklar vardır. Masum gözüken şeytanlar işte böyle tuzak kurar senin aklına.

Unutma ki aklını yitirir veya başkasına kaptırırsan artık gideceğin yönü sen seçemezsin. Vardığın yerden de kurtulman gittikçe güçleşir.

Bir de aklının kalbinle irtibatını hiç koparma. Akıl kalbinin pusulası olursa istikameti şaşırmazsın. Akleden kalbin varacağı yer esenliktir.

Her an seçme hakkını kullanmaktasın. Unutma ki seçtiklerinin yanında seçmediklerin de var olmaya devam edecektir. Tercih etmediklerinle veya benzerleri ile tekrar karşılaşman muhtemeldir. Hatta onlar karşına çok daha albenili gelebilirler. Eğer akıl pusulan manyetik bir alanın etkisinde değil ve kalbin de safiyetini yitirmemişse o süsler senin için tanıdık gelir. Tercihinde yine ve asla yanılmazsın. İşte bu hayat yolu hep böyle sürüp gider..

Aklını ve kalbini bütün kirlerden ve tehlikelerden korumanın yolu hurafe, menkıbe, uydurma ve safsatadan arınıp tıpkı onu bize ulaştıran alemlere rahmet Hz. Muhammed(sav) gibi Kur'an'ı anlayarak okumak, yani hayata dokunmaktır.

Aman dikkat! Sakın sen de okuduğunu yaşantısına aktarmayan kitap yüklü eşeklerden olma!..

21/04/2013