Yavru
kuşun en büyük dileği uçsuz bucaksız göklerde
özgürce kanat açıp uçmaktı. Başka bir şey istemezdi
hayatta.
Karnını
doyuracak bir şeyler her yerde bulunurdu nasıl olsa.
Bu
küçük kuş da diğer bütün kuşlar gibiydi, onun da iki ayağı
ve iki kanadı vardı. .
Annesi
ve babası vakti gelince uçacağını söylüyorlardı ona
sürekli. Fakat bizim yavru kuş onların bu söylediğine
inanamıyordu. İnanmaktan öte söylenenlere bir anlam da
veremiyordu. Zira anne ve babası bu yaşa gelmiş hala uçabilmiş
değillerdi.
Vadideki
diğer kuşlar gibi onlar da daima koşturmaca içindeydiler.
Avlayacak bir şeyler varsa onları yakalama, yoksa da buldukları
çer çöpün içinden yenilebilecekleri seçip karın doyurma
derdindeydiler. Kuş oldukları ve kanatları olduğu halde neden
uçmadıkları veya uçamadıklarını hiç konuşmazlardı.
Bununla
beraber sürekli uçmaktan bahsediyorlardı tıpkı diğer komşu ve
akrabaları gibi.
Neden
sürekli uçmaktan bahsederlerdi ki? Üstelik uçmak için gayretli
bir çabaları ve kararlı bir tutumları da yoktu. Filhakika bu
vadideki bütün kuşlar böyleydi.
Bir
de geçmiş atalarının uçma hikayelerini bol ve
abartılı anlatır, onunla gururlanırlardı. Bizim yavru kuş
bu hikayelerde anlatılan kuşlarla aynı cinsten olduğuna
inanamıyordu bir türlü. Öyle ya; geçmiş nesillerdeki kuşlar
öyle güzel uçmuşlarsa neden şimdi bu vadide yaşayan hiç bir
kuş uçmuyordu, uçamıyordu? Ya anlatılanlar doğru değildi ya da
başka bir şey vardı onun bilmediği, anlamadığı.
Vadide
yaşayan bazı kuşlar ise vadiye yakın yamaçlarda yaşayan
kuşların uçtuklarını söylüyordu. Aslında vadide yaşayanlar
oraya çıkamadıkları için bu da geçmiş nesillerle ilgili
hikayelere benziyordu. Belki de yamaçta yaşayan kuşlar vadide
yaşayanlara oranla daha yüksekte olduklarından ve onların
yaşadıkları yerler tepelerin zirvelerine daha yakın olduğu için
vadidekiler onların uçtuğunu zannederek öyle söylemekteydiler.
Yamaçta yaşayanların uçtuğunu da bizzat gören olmamıştı
nitekim.
Çok
nadiren de olsa gökyüzünde yükseklerde uçan bazı kuşlar
görülürdü. Ancak bu görülen kuşların vadide ve yamaçta
yaşayanlarla aynı cinsten olup olmadığını dahi anlamak
imkansızdı. Çok yüksekten uçtukları için gözle görüp
tanımak mümkün olamazdı. Zaten bu vadideki kuşların hangi biri
kaldırıp kafasını semaya bakardı ki? Hepsinin kafası yerde
sürekli yem aramakla meşguldü. Çok nadir de olsa bazı kuşlar
semaya baksa da hiç birisinde uçuş tecrübesi olmadığından
havada süzülen kuşların kendi cinslerinden olup olmadıklarını
anlayamazlardı.
Bütün bunlarla beraber
bizim yavru kuş uçmayı kendisine en büyük hedef haline
getirmişti. Her yattığında rüyalarında kendisini masmavi
göklerde özgürce uçarken görüyordu. Zaman zaman annesi ve
babası da ona uçarken eşlik ediyorlardı fakat çoğunlukla yalnız
uçuyordu. Rüyalarında yaşadığı bu doyumsuz hazzı hayatta da
yaşamak için bütün gün kanatlarını açıp kapatıyor, nefesini
geliştirmeye çalışıyor ve sürekli uçmak için kendini yukarı
doğru zıplatıp duruyordu. Onun bu durumu bir çok arkadaşına
oldukça saçma geliyordu.
Yavru
kuş kendi başına kalıp ne zaman uçuş denemelerine başlasa çoğu
zaman arkadaşları başına toplanırdı. Böyle durumlarda her
kafadan bir ses çıkıyordu;
"Ne yani bu
vadideki bunca kuşun içinde senden başka uçacak mı
kalmadı?"
"Sen mi uçacaksın? Şu
haline bakmaz mısın?"
"Eğer
uçabilseydi benim babam uçardı, o çok çalışkan bir
kuştu."
"Bırak sen bu uçma merakını,
ne gerek var kendini yormaya, herkes gibi yaşasana!"
"Uçmak
eski nesilde kalmış, kendini boşa yorarsın!"
"Bu
vadide nesillerdir yaşayıp gidiyoruz, burada hepimize yetecek yem
de var, sen ne bulacaksın göklerde?"
Yavru
kuş bunların hiç birini duymazdan gelerek her gün daha bir azimle
uçma talimine devam ediyordu.
Aslında
annesi ve babası da onun bu yaptıklarına bir anlam vermiyorlar ama
onun kalbi kırılmasın, gücenmesin diye müdahale
etmiyorlardı.
Günlerden bir gün babası
yamaçtaki kuşların yanına gitmeye bir yol olduğunu söyler bizim
yavru kuşa. Belki yavrusunu o yamaca gönderirse bir ihtimal orada
uçabilirdi. Nitekim onlar da bazıları gibi yamaçta yaşayan
kuşların uçtuklarına inanıyorlardı. Babası çok zor olsa da
kendisinin cesaret edip gidemediği yere büyük bir cesaretle ve
özveriyle yavru kuşu göndermeye karar vermişti. Ancak annesi
yavru kuşundan ayrılmak istemiyordu, onun başına bir şey
gelmesinden endişe ediyordu. Çünkü yamaca gidebilen çok az
sayıda kuş vardı ve hiç biri de vadiye bir daha asla
dönmemişlerdi. Yamaçta yaşamanın getirdiği ayrıcalık mıdır,
geri dönmenin utancını yaşamamak için midir bilinmez ama gidip
de dönen olmamıştı bugüne kadar.
Yavru
kuş heyecanlanmıştı duyduklarına. Ne de olsa uçmak için bir
fırsat, bir yol, bir imkan arıyordu sürekli. Belki bu onun için
bir dönüm noktası olacaktı. Çok heveslenmişti, bunu kaçırmak
istemiyordu.
Ve uzun tartışmalar sonunda
ayrılık vakti gelmişti.
Yavru kuş anne
ve babasıyla vedalaşıp çıktı sonu bilinmez yolculuğa. Bu
yolculukta başına her şey gelebilirdi. Bir daha dönmesi neredeyse
imkansızdı. Ardına son bir kez baktı, annesinin o andaki yaşlı
gözleri hayatında bir daha silinmeyecek bir iz bırakacaktı. Fakat
o ileri baktı ve bir de göklere, sonra yürüdü gitti.
Babasının
büyük bir gizlilik içinde gösterdiği yoldan çıktı yolculuğa.
O andan itibaren sırlarla dolu bir o kadar da zorlu yamaç yolculuğu
başladı. Yolculuğa çıkarken yuvasından zihnindeki hatıraları
hariç hiç bir şey almadı yanına. Yolculuğun ilk adımı yalnız
ve yalın başladı böylece.
Yolculuk çok
da uzun sürmedi. Aslında epeyce uzak gözüken yamaç pek de uzakta
değilmiş.
Yamaca ulaştığında
yavru kuş merakla her yanı ve her şeyi inceden inceye gözden
geçirdi. Neydi burayı doğup büyüdüğü vadiden farklı kılan
şey?
Buradaki
hayatın vadideki yaşamdan farkını anlamaya
çalışıyordu.
Yamaçta
ilk gördüğü şey, daha doğrusu göremediği ise burada uçan bir
tek kuş yoktu! Bu durum ona oldukça garip geldi. Vadide iken
buradaki kuşların hepsinin uçtuğu söylenmesine karşın yavru
kuş yamaçta bir tane bile kuşun uçtuğunu görmüyordu. Bütün
kuşlar vadideki gibi yürüyorlardı. Bir farkla; burada çok iyi
bir düzen vardı ve karmaşa yoktu. Sonra "belki de benim
buraya geldiğim vakit bunların uçma saati değildir" diye
düşündü.
Kalacağı
ağaç kovuğu da vadidekinden pek farklı değildi. Olsun, nasıl
olsa günü gelince uçmaya başlar ve ağaçların üstünde,
tepelerin doruklarında, kayalıkların zirvesinde kendisine çeşit
çeşit yuvalar yapacaktı. Şimdi bugünün yorgunluğunu atmak için
bir an önce yatıp dinlenmeli..
Sabahın
ilk ışıkları ile beraber daha önce hiç duymadığı bir kuş
sesi ile uyandı. İşte bu çok hoşuna gitti. Burada farklı şeyler
yaşamaya başlıyordu işte. Sonradan öğrenecekti bunun her sabah
yamaçtaki kuşları kaldıran özel bir kuş olduğunu..
Dışarıdaki
koşturmacayı görünce o da derhal uyuduğu kovuktan dışarıya
fırladı. O da ne? Dışarıda gördükleri yavru kuşu çok
şaşırttı.Akşam karanlığında görememişti. Meğerse oradaki
bütün kuşlar kendisi gibi birer ağaç kovuğunda sabahlamışlardı.
Uyandıran kuşun sesiyle bütün kuşlar birer kovuktan çıkmış
açık alanda toplanmaya başlamışlardı.
Bugün
ilk günü olduğu için çok heyecanlıydı bizim yavru kuş.
İçindeki coşku ve merakla bütün kuşların toplandığı yere
doğru yöneldi. İki yaşlı kuş orada bütün kuşları bir hizaya
dizip derhal harekete geçmelerini istiyorlardı. Yavru kuşu görünce
onun da diğer kuşların arasına girmesini söylediler. Yavru kuş
da hemen diğer kuşların arasına katıldı.
Şimdi
hepsi bir hizaya dizilmişlerdi. Tecrübeli yamaç kuşlarının
liderliğinde meydanı dolduran bütün kuşlar hep birlikte meydanda
bir uçtan bir uca defalarca gidip geldiler. Bu hareketleri esnasında
ağaçlardan dökülen veya rüzgarla başka yerlerden savrulup gelen
çer çöp ne varsa hepsini yediler. Tecrübeli yamaç kuşları
yiyecek bir şey olmasa dahi gagalarıyla yere eğilip kalkmalarını,
yeri didiklemelerini söylüyorlar ve bunu sık sık yüksek sesle
tekrar ediyorlardı.
Yavru kuş çok
yorulmuştu. Diğer kuşlar da çok yorulmuşlardı. Bir an önce bu
işin bitmesini istiyorlardı fakat hiç biri ses
çıkaramıyordu.
Sonunda bir sesle hepsi
durdu. Şimdi tekrar hizaya geçmeleri istenmişti.
Bütün
kuşlar yorgun argın tekrar hizaya girdiler.
İşte
ne olduysa o toplanmada oldu.
Tecrübeli
kuşların yanında daha irice ve daha yaşlı gözüken bir başka
yamaç kuşu başladı konuşmaya.
"Hepiniz
farklı vadilerden buraya gelmiş kuşlarsınız. Sizler seçkin
kuşlarsınız, uçmak sizin hakkınız. Burada uçmayı öğrenecek
ve bütün kuşlara da öğreteceksiniz. Vadideki hayatınızı
buraya taşımayacaksınız. Orada öğrendiklerinizi unutun, her
şeye burada sil baştan başlayacaksınız. Burası seçkin ve
asillerin yurdudur. Hepiniz asil bir kuş olarak bir gün mutlaka
uçacaksınız."
Bu sözler yavru kuşu
daha da heyecanlandırdı. Evet, tam da istediği olacak ve uçma
hayalini gerçekleştirecekti.
Sonrasında
başlayan eğitimler de kendisinin daha önceden vadideyken
yaptıklarından başka bir şey değildi. Hiç dert etmedi bunu,
hatta herkesten çok çalıştı ve hep başarı üstüne başarı
kazandı. Bütün çabası bir gün uçabilmekti. Bunun için her
türlü yorgunluğa katlanıyordu.
Günler
geçti, aylar geçti bizim yavru kuş bir tane de olsa uçan bir kuş
görmedi. Evet uçmaktan çok söz ediliyordu. Yaşlı lider kuşların
her konuşmalarında hep uçmaktan, uçmanın faziletlerinden, uçan
kuşların ne kadar yüce bir iş başardıklarından
bahsediyorlardı. Yamaçtaki diğer kuşlar da bu söylevlere öyle
inanmışlardı ki kendi aralarında da aynı sözleri tekrar edip
duruyorlardı.
Bizim
yavru kuş bu duruma hiç anlam veremiyordu. Buradaki kuşlar da
tıpkı vadidekiler gibi iki ayakları üzerinde yürüyor, yemlenmek
için gagalarını yerde buldukları yeme uzatıyorlardı. Kanatları,
ya kanatları? Yavru kuş hep bunu düşünüyordu. O rüyalarında
gördüğü uçsuz bucaksız göklerde süzülüp uçarken açtığı
kanatlar. O kanatlar sırtında taşıdığı bu kanatlar değil
miydi? Neden hem vadidediler hem de yamaçtaki kuşlar bu kanatlarını
hiç kullanamazlar buna bir türlü akıl, sır erdiremiyordu yavru
kuş.
Bir
gün bir arkadaşıyla etrafta gezintiye çıkmışlardı. Arkadaşı
ona "sana bir sır vereyim mi?" dedi. Yavru kuş aylardır
ailesinden ayrılıp geldiği bu yamaçta ilk defa heyecanlanmıştı
"evet, tabii ki, nedir o sır?" diye merakla sordu. "Gel
benimle" dedi arkadaşı ve yamacın yukarısına doğru koşmaya
başladı. "Ama oraya gitmemiz yasak değil mi?" diye
endişe ve aynı zamanda merakla seslendi arkasından bizim yavru
kuş. Arkadaşı kararlı bir şekilde ve yüksek sesle "evet,
biliyorum, unutma ki bu riski göze alamazsan hiç bir zaman
uçamayacaksın!" diyerek koşmaya devam etti. Yavru kuşun
merakı iyice arttı. Ama aynı esnada korkusu da arttı. Bir yandan
arkadaşının peşi sıra koşuyor bir yandan da heyecanla mı yoksa
korkuyla mıydı bilinmez kalbi hızlı hızlı çarpıyordu. Bir
yandan da vadideki hayatını, sonra uçabilmek için verdiği
mücadeleyi, rüyalardaki uçuşlarını, vadiden yamaca yolculuğunu
ve sonra yamaçtaki hayal kırıklıklarını düşünüyordu. Evet,
buraya, yamaca geleli beri belki de ilk defa birisi ona uçmakla
ilgili ham hayal ve kuru bir konuşmadan öte gerçekten heyecan
verici şeyler söylemişti. Bunları düşünürken koşarak
arkadaşının ardından yasak bölgeye geçti.
Bu
noktadan itibaren korku ve heyecanın birbirine karıştığı
duygular zirveye çıkmıştı yavru kuşta. Kalbi öyle atıyordu ki
adeta yerinden çıkacak gibiydi. Ayaklarında da hiç derman
kalmamıştı. Nihayet arkadaşına yetişti. Aralarında bir kaç
adım kalmıştı.
"Gel"
dedi önden giden arkadaşı "artık zirvedesin, bundan ötesi
özgürlük" dedi.
Şaşkın
bir şekilde "nasıl yani?" diyebildi hem yorgunluk
hem de karmaşık duygulardan bitkin bir halde olan yavru kuş.
Yavru
kuş duyduklarına bir anlam veremiyordu. "Ne zirvesi, ne
özgürlüğü, nasıl yani?" derken bir kaç adım daha atıp
arkadaşının yanına yaklaşınca gerçekten bir zirvede
olduklarını gördü. Aşağıya doğru yamaç ve daha aşağıda
dümdüz ova gözüküyordu. Bu çok harika bir manzaraydı. İlk
defa gördüğü bu manzaraya hayran kaldı. Bakmaya doyamıyordu.
Bütün yorgunluğu geçmişti.
"Zirve
tamam, çok güzel, harika görünüyor" diyerek duygularını
ifade ederken "peki, ya özgürlük?" deyiverdi.
"Yasak
bölgeye geçmek ve zirveye çıkmakla özgürlüğe kavuştun işte,
manzaranın tadını çıkar" derken gülümsüyordu ve hemen
ilave etti "yetmedi mi bu kadar özgürlük sana?"
"Manzara
gerçekten müthiş, çok etkileyici, ama ne bileyim işte, belki de
uçabileceğimi düşünmüştüm. Hani öyle bir laf etmiştin ya?"
dedi yavru kuş merakla ve kuşkuyla karışık.
"Bundan
sonrası sana kalmış" dedi arkadaşı bilgece bir
tavırla.
"Yani?"
diyekaldı yavru kuş.
"Bak
bu güzel manzaraya, bir de şu uçsuz bucaksız masmavi semaya.
Sonra bir de kendine bak, sende olanlara" derken kanatlarını
işaret ediyordu yavru kuşun.
"Nasıl
yani?" diyebildi şaşkın ve çaresiz bir edayla yavru kuş.
"Evet,
tam da aklından geçtiği gibi, tam da rüyalarındaki gibi"
"Yani?"
"Yani,
sen bir kuşsun ve senin uçmak için kanatların var. Unut bütün
herşeyi. Sana öğretilenleri, ve sana öğretilmeyenleri ama senin
hissettiklerini düşün, bir de sık sık gördüğün rüyalarını
hatırla!"
Bunları
duyunca yavru kuşun tıpkı rüyalarındaki gibi uçmak geldi
içinden. Ayakları titriyordu korkudan ama içindeki uçma arzusu
onu uçurumun kenarına kadar getirdi. Arkadaşı öylece izliyordu
onu. Evet, tıpkı rüyalarındaki gibiydi. Rüyasında da böyle
yüksek yerlerde geziyor, uçuyor da uçuyordu. Şimdi nasıl
olacaktı? Artık buraya kadar gelmişti, olan olmuştu, bundan böyle
hiçbir şey eskisi gibi olmayacaktı. Korkuların geride kalması
gerektiğini umudun peşinde koşmaya devam etmesi gerektiğini
düşündü. Ve buna ailesinden ayrılırken nasıl inandıysa öylece
inandı. Bu inancı bütün benliğini kapladığı anda kanatları
kımıldamaya başladı. Bu harika bir şeydi, buna kendisi de hayret
etti. Artık vakit gelmişti. Arkadaşını geride bırakarak
kanatlarını açtı ve kendini boşluğa bıraktı.
Aman
Allahım, bu ne müthiş bir his, bu ne muazzam bir duyguydu böyle.
Rüyada gibiydi adeta.
Hayır,
hayır o defalarca gördüğü rüyalarda bu kadar haz almamıştı.
Bu
gerçeğin ta kendisiydi.
İşte
özgürlük buydu.
Bundan
daha güzel bir şey olamazdı.
Artık
o gerçekten uçsuz bucaksız göklerde kanat açıp uçan bir kuştu.
Ona
artık herkes HÜRKUŞ diyecekti.
Bir
yandan doyasıya uçuyor, bir yandan da avazının çıktığı kadar
haykırıyordu;
HÜRKUŞ
HÜRKUŞ
BEN
BİR HÜRKUŞUM..
Peyami
Bayram
8
Aralık 2023
Arnavutköy,
İstanbul
